الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
428
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
تفسير : سعى كن منافقان را بشناسى از آيات فوق استفاده مىشود كه گروهى از منافقان نزد پيامبر آمدند و پس از بيان عذرهاى گوناگون و حتى سوگند خوردن ، اجازه خواستند كه آنها را از شركت در ميدان « تبوك » معذور دارد ، و پيامبر به اين عده اجازه داد . خداوند در نخستين آيه مورد بحث پيامبرش را مورد عتاب قرار مىدهد و مىگويد : « خداوند تو را بخشيد ، چرا به آنها اجازه دادى كه از شركت در ميدان جهاد خوددارى كنند » ؟ ! ( * ( عَفَا اللَّه عَنْكَ لِمَ أَذِنْتَ لَهُمْ ) * ) . « چرا نگذاشتى آنها كه راست مىگويند از آنها كه دروغ مىگويند شناخته شوند » و به ماهيت آنها پى برى ؟ ( * ( حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَتَعْلَمَ الْكاذِبِينَ ) * ) . در اينكه عتاب و سرزنش فوق كه توأم با اعلام عفو پروردگار است دليل بر آن است كه اجازه پيامبر ص كار خلافى بوده ، يا تنها « ترك اولى » بوده ، و يا هيچكدام ، در ميان مفسران گفتگو است . بعضى آن چنان تند رفتهاند ، و حتى جسورانه و بى ادبانه نسبت به مقام مقدس پيامبر ( ص ) گفتهاند كه آيه فوق را دليل بر امكان صدور گناه و معصيت از او دانستهاند ، و لا اقل ادبى را كه خداوند بزرگ در اين تعبير نسبت به پيامبرش رعايت كرده كه نخست سخن از « عفو » مىگويد و بد « مؤاخذه » مىكند رعايت نكردهاند و به گمراهى عجيبى افتادهاند . انصاف اين است كه در اين آيه هيچگونه دليلى بر صدور گناهى از پيامبر ص وجود ندارد ، حتى در ظاهر آيه ، زيرا همه قرائن نشان مىدهد چه پيامبر